Szybki rozwój modeli fundamentalnych w uczeniu maszynowym zmienia sposób, w jaki podchodzimy do języka naturalnego, obrazów, a nawet badań naukowych. Teraz modele te wkraczają do obszaru analiz przestrzennych. Jednym z najbardziej obiecujących przykładów jest niedawno udostępniony przez Google Population Dynamics Foundation Model (PDFM), który ma na celu przedstawienie interakcji ludzi z miejscami w czasie poprzez uczenie się z rozległych, multimodalnych zbiorów danych.
Tradycyjne modele są zazwyczaj tworzone do konkretnych zadań z wykorzystaniem ograniczonego zestawu danych – na przykład prognozowania natężenia ruchu w sklepie wyłącznie na podstawie danych spisowych lub ostatnich transakcji. Natomiast modele bazowe, takie jak PDFM, są trenowane na ogromnych, zróżnicowanych zbiorach danych – zdjęciach satelitarnych, danych mobilnych, punktach POI i innych – aby uzyskać dogłębną, ogólną wiedzę o tym, jak ludzie wchodzą w interakcje z miejscami. Efektem są bogate embeddingi, które można ponownie wykorzystać w wielu różnych zastosowaniach, od reagowania na katastrofy po planowanie infrastruktury. Ta zmiana przypomina przejście od wysoce wyspecjalizowanego narzędzia przeznaczonego do jednego konkretnego przypadku użycia do uniwersalnego zestawu narzędzi do analizy przestrzennej.
Obiecującym potencjałem modeli dynamiki populacji jest ich zdolność wychwytywania złożonych wzorców przemieszczania się ludzi i ich zachowań na podstawie danych pochodzących ze zdjęć satelitarnych, urządzeń mobilnych, punktów POI (Points of Interest) i innych źródeł. Podczas gdy tradycyjne podejścia opierały się na danych statycznych lub ręcznej agregacji, modele bazowe umożliwiają ciągłe, zautomatyzowane i adaptowalne prognozy na niespotykaną dotąd skalę. Oto kilka przykładów, w jaki sposób te modele mogą wpłynąć na rozwój:
W CARTO z dużym zainteresowaniem obserwujemy, co ta nowa klasa modeli może oznaczać dla naszej branży i użytkowników. Aktywnie badamy ich zastosowania, przeprowadzamy eksperymenty, porównujemy je z naszymi własnymi zbiorami danych i sprawdzamy, jak mogą usprawnić podejmowanie decyzji przestrzennych. Jednak pierwszym krokiem było sprawdzenie, jak wypadają na tle tradycyjnych metod analityki geoprzestrzennej, z których korzystamy od lat.
Aby przetestować Google Population Dynamics Foundation Model, przeprowadziliśmy wewnętrzny eksperyment z wykorzystaniem CARTO Workflows – naszego narzędzia low-code do automatyzacji pipeline’ów analiz przestrzennych.
Nasz cel? Przewidzieć jedną z kluczowych funkcji przestrzennych CARTO: Human Activity Index, opatentowanego indeksu złożonego, który kwantyfikuje aktywność człowieka na Ziemi poprzez połączenie danych dotyczących populacji, punktów POI, natężenia oświetlenia nocnego oraz masztów komórkowych.
Wskaźnik ten jest powszechnie wykorzystywany przez naszych klientów do wspierania decyzji związanych z wyborem lokalizacji w sektorze retail, planowaniem infrastruktury oraz analizą mobilności, ponieważ zapewnia szczegółowy i spójny w skali globalnej obraz tego, gdzie i kiedy ludzie są aktywni.
W tym celu stworzyliśmy poniższy workflow:

Analiza składa się z następujących etapów:

Tworzenie modelu w CARTO Workflows
Rezultat? Wartość R² wyniosła 0,922 dla zbioru treningowego i 0,882 dla zbioru testowego. Oznacza to, że Google PDFM jest w stanie wyjaśnić niemal 90% zmienności aktywności człowieka mierzonej za pomocą indeksu CARTO, również w przypadku danych, których model wcześniej nie analizował. Ten poziom dokładności wyraźnie wskazuje, że model w sensowny sposób odwzorowuje rzeczywiste wzorce i dynamikę zachowań. Poniższa mapa przedstawia wartości przewidywane na podstawie embeddingów Google PDFM w porównaniu z CARTO Human Activity Index.
Wyniki te pokazują, że embeddingi modelu bazowego Google oraz CARTO Human Activity Index wychwytują część tych samych zależności, mimo że zostały opracowane na podstawie zupełnie różnych źródeł danych i metodologii.
PDFM został wytrenowany na ogromnych, zróżnicowanych i często nieustrukturyzowanych globalnych zbiorach danych, podczas gdy indeks CARTO jest starannie opracowanym produktem domenowym, zbudowanym na podstawie wyselekcjonowanych wskaźników przestrzennych. Silna korelacja między wynikami obu podejść potwierdza elastyczność i potencjał modelu bazowego Google: nauczył się on uogólniać wzorce aktywności człowieka w sposób zgodny ze wskaźnikami opracowanymi przez ekspertów.
Stanowi to mocną walidację krzyżową: dla CARTO, poprzez potwierdzenie skuteczności naszych wskaźników przestrzennych, i dla Google, pokazując praktyczne znaczenie embeddingów PDFM w różnych regionach geograficznych i obszarach zastosowań.
Obecne modele, takie jak Google PDFM, już dziś pokazują imponujące możliwości w zakresie identyfikowania wzorców aktywności człowieka w czasie i przestrzeni. W CARTO postrzegamy te osiągnięcia jako ogromny krok naprzód dla branży geoprzestrzennej i koncentrujemy się na ich dalszym rozwoju. Aktywnie pracujemy nad udoskonalaniem tych modeli w kluczowych obszarach, które naszym zdaniem mogą uczynić je jeszcze bardziej wydajnymi i użytecznymi. Na przykład:
W CARTO zależy nam na tym, aby jak najszybciej i jak najprościej udostępniać użytkownikom nowe, zaawansowane możliwości. Dlatego modele bazowe dynamiki populacji udostępniamy bezpośrednio w CARTO Workflows oraz za pośrednictwem komponentów opartych na SQL. Naszym celem jest umożliwienie analitykom, planistom i data scientists korzystania z tych modeli w codziennej pracy bez konieczności posiadania specjalistycznej wiedzy z zakresu AI.
Jeszcze większy potencjał widzimy w połączeniu tych modeli z CARTO AI Agents — podejściem, które zaprezentowaliśmy podczas keynote SDSC25 „The Future Interface of Geography”. Połączenie modeli bazowych z agentowymi przepływami pracy otwiera nowe możliwości, które jeszcze niedawno były trudne do wyobrażenia.
Skontaktuj się z nami, aby uzyskać wczesny dostęp i omówić, w jaki sposób narzędzia te mogą być zastosowane w Twoim konkretnym przypadku.
Jeśli interesuje Cię tworzenie kolejnej generacji geoprzestrzennych modeli bazowych, chętnie się z Tobą skontaktujemy. Współpracujemy z czołowymi organizacjami badawczymi i dysponujemy mocą obliczeniową potrzebną do prowadzenia eksperymentów oraz skalowania rozwiązań. Dołącz do nas i pomóż nam kształtować przyszłość spatial AI.
Autor: Miguel Álvarez
Tłumaczenie: OPGK Rzeszów